Cultural parks and sustainable tourism
DOI:
https://doi.org/10.24917/20845456.22.7Keywords:
cultural heritage, Krakow, cultural parks, sustainable tourism, urban space managementAbstract
The aim of this paper is to analyze the relationship between cultural parks in Kraków and sustainable tourism, as well as to examine how these parks can contribute to achieving the goals of sustainable tourism development. The study explores the complexity of issues related to sustainable development and sustainable tourism, with particular attention to urban tourism and cultural tourism. It also addresses the legal framework for implementing cultural parks in Poland. The analysis focuses on three existing cultural parks in Kraków—Stare Miasto, Kazimierz with Stradom, and Nowa Huta—viewing them as tools for managing cultural heritage and tourist space. The research methodology includes a review of the relevant literature, legislative documents, and industry reports. To complement the desk research, an interview was conducted with Kraków’s Night Mayor. The findings demonstrate that cultural parks, as an area‑based form of heritage protection, can serve as effective support mechanisms for implementing sustainable development policies. The conclusions emphasize the need to use cultural parks as active instruments for managing tourist flows and promoting heritage‑based tourism.
References
Ashworth, G., Page, S. (2011). Urban tourism research: Recent progres and current paradoxes. Tourism Management, 32 (1), 1 – 15.
Bajdor, P., Grabara, J. K. (2012). Turystyka zrównoważona – przegląd literatury i charakterystyka. [W:] S. Nowak (red.), Regionalne i lokalne strategie rozwoju turystyki. Materiały i studia. Katowice: Wydawnictwo AWF, 52 – 58.
Bednarowska, Z. (2015). Desk research – wykorzystanie potencjału danych zastanych w prowadzeniu badań marketingowych i społecznych. Marketing i Rynek, 7, 18–26.
Grochowicz, M., Mróz, K., Pawlusiński, R. (2020). Rozwój gospodarki nocnej w miastach historycznych – aspekty przestrzenne i funkcjonalne. Przykład krakowskiej dzielnicy Kazimierz. Konserwatorium wiedzy o mieście, 5 (33), 55–69.
Kłaś, J. (2019). Nowa Huta na szlakach kulturowych. W: M. Banaszkiewicz, Ł., Gaweł (red.), Kłopotliwe dziedzictwo w turystyce kulturowej. Turystyka kulturowa, 3, 92–114.
Kowalczyk, A. (2005). Nowe formy turystyki miejskiej. Prace i studia geograficzne, 35, 155 – 197.
Kowalczyk, A. (2010). Turystyka zrównoważona – aspekty kulturowe. W: Z., Młynarczyk (red.), Uwarunkowania i plany rozwoju turystyki – turystyka zrównoważona. Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe.
Kowalczyk, A. (2017). Zagospodarowanie turystyczno‑rekreacyjne geostanowisk. Ekonomiczne Problemy Turystyki, 1 (37), 17–37.
Królikowska‑Tomczak, A., Machnik, A. (2019). Zrównoważona turystyka miejska w kontekście turystyki kulturowej. Turystyka kulturowa, 5, 76–98.
Meyer, B. (2011). Zrównoważony rozwój turystyki i rekreacji. [W:] A. Panasiuk (red.) Ekonomika turystyki i rekreacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Mikos von Rohrscheidt, A. (2016). Turystyka kulturowa. Fenomen, potencjał, perspektywy. Poznań: Proksenia.
Mol, P. (2023). Parki Kulturowe jako narzędzie kształtowania i ochrony przestrzeni publicznych w Krakowie. Ochrona Dziedzictwa Kulturowego, 15, 107–124.
Myczkowski, Z. (2007). Park kulturowy jako forma obszarowej ochrony zabytków.
Panasiuk, A. (2011). Ekonomika turystyki i rekreacji. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tomczak, J. (2019). Park kulturowy w systemie ochrony zabytków w Polsce. Kwartalnik Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, 4 (36), 39 – 56.
Zachariasz, A. (2008). Zwierzyniecki Park Kulturowy w Krakowie. Czasopismo Techniczne, 4, 77–99.
Ziółkowska‑Weiss, K., Żemła, M. (2017). Charakterystyka turystyki miejskiej wśród studentów krajów Grupy Wyszehradzkiej. Przedsiębiorczość – Edukacja, 14, 359–373.
Zmyślony, P. (2015). Funkcja turystyczna w procesie internacjonalizacji miast. Poznań Kraków: Proksenia.
Żabińska, T. (2013). Turystyka w dużych miastach i metropoliach. Wybrane problemy rozwoju i zarządzania. Studia Ekonomiczne. Turystyka miejska. Prawidłowości i determinanty rozwoju, 147, 133–153.
Żemła, M., Woronkowicz, R. (2021). Znaczenie stereotypów w postrzeganiu atrakcyjności Nowej Huty dla odwiedzających i mieszkańców. Przedsiębiorczość – Edukacja, 17(2), 92–104.
Netografia:
Ciesielski, M. (2024). Turystyka motorem globalnego wzrostu gospodarczego. Forsal.pl. Pozyskano z: https://forsal.pl/gospodarka/artykuly/9515291,turystyka‑motorem‑globalnego-wzrostu‑gospodarczego.html (dostęp: 06.10.2024).
Janaś, M. (2024). Respect Kraków: o inicjatywie. TurystykaKraków.pl. Pozyskano z: https://turystykakrakow.pl/respect_krakow___city_
helpers/274966,2344,komunikat, respect_krakow__o_inicjatywie.html (dostęp: 29.12.2024).
Kadłuczka, A., Ścisło, M., Węcławowicz‑Gyurkovich, E. (2016). Architektura XX wieku – konserwacja. Pozyskano z: http://konserwacja.pk.edu.pl/archXXpl/ (dostęp: 03.02.2025).
Łaskawska, K., & Popek, A. (2023). Dysfunkcje turystyki. Encyklopedia Zarządzania. Pozyskano z: https://mfiles.pl/pl/index.php/Dysfunkcje_turystyki (dostęp: 03.02.2025).
Parki Kulturowe w Krakowie. (2023). Park Kulturowy Kazimierz ze Stradomiem. Pozyskano z: https://parkikulturowe.krakow.pl/
park‑kulturowy‑kazimierz‑ze‑stradomiem/
Parki Kulturowe w Krakowie. (2023). Park Kulturowy Nowa Huta. Pozyskano z: https://parkikulturowe.krakow.pl/park‑kulturowy‑nowa‑huta/
Parki Kulturowe w Krakowie. (2023). Park Kulturowy Stare Miasto. Pozyskano z: https://parkikulturowe.krakow.pl/park‑kulturowy‑stare‑miasto/
Parki Kulturowe w Krakowie. (2025). Wyniki konsultacji społecznych ws. nowelizacji uchwały – Park Kulturowy Stare Miasto. Pozyskano z: https://parkikulturowe.krakow.pl/park kulturowy‑stare‑miasto/konsultacje‑spoleczne/ (dostęp: 04.02.2025)
The 2030 Agenda for Sustainable Developement (2015). Sustainable Development Goals. Pozyskano z: https://sdgs.un.org/goals (dostęp: 09.10.2024)
UNWTO (2015). About us – Sustainable Tourism. Pozyskano z: https://web.archive.org/web/20150209213657/http://sdt.unwto.org/content/about‑us-5 (dostęp:
10.2024).
Dokumenty:
Halleux, V. (2017). Zrównoważona turystyka – wymiar środowiskowy. Briefing Parlamentu Europejskiego.
Urząd Miasta Krakowa (2020). Polityka zrównoważonej turystyki Krakowa na lata 2021–2028.
Urząd Miasta Krakowa (2017). Raport z konsultacji społecznych w sprawie projektu uchwały Rady Miasta Krakowa zmieniającej uchwałę Nr CXV/1547/10 w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy Stare Miasto. Wydział Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Urząd Miasta Krakowa (2003). Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Kraków z dnia 16 kwietnia 2003 r.
Uchwała Nr CXV/1547/10 Rady Miasta Krakowa z dnia 3 listopada 2010 roku w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy Stare Miasto.
Uchwała Nr VII/128/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 13 lutego 2019 roku w sprawie przyjęcia oraz ogłoszenia tekstu jednolitego uchwały Nr CXV/1547/10.
Uchwała Nr XXIX/757/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 20 listopada 2019 roku w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy Nowa Huta.
Uchwała Nr LXXXIII/2368/22 Rady Miasta Krakowa z dnia 27 kwietnia 2022 roku w sprawie utworzenia parku kulturowego pod nazwą Park Kulturowy Kazimierz ze Stradomiem.
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Geographica
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International License.
The submission of a paper to be published is synonymous with an agreement to transfer the copyright free of charge from the author to the publisher. The author also agrees to permit the publisher to publish the paper in printed form, open access online form, digital library form and other digital platforms with which the publisher has or will have a publishing agreement. Furthermore, the author agrees to not limit the number of copies that may be printed or issued by the publisher. In the case of co-authored papers, it is assumed that the corresponding author is authorized to represent the remaining co-authors in this respect. Authors are requested to sign a copyright declaration.
