Ochrona konsumentów w turystyce: rola i rozwój świadomości prawnej na przykładzie miasta Kraków
DOI:
https://doi.org/10.24917/20845456.22.9Słowa kluczowe:
ochrona konsumentów, turystyka, prawo w turystyce, świadomość prawnaAbstrakt
Zagadnienie ochrony konsumentów w turystyce stanowi obecnie jedno z ważniejszych wyzwań związanych z funkcjonowaniem współczesnego rynku usług. Postępująca komercjalizacja sektora turystycznego, szybkie zmiany technologiczne, a także rosnąca liczba uczestników rynku wymuszają konieczność systemowego i dynamicznego podejścia do zabezpieczania interesów konsumentów. Poniższy artykuł ma charakter empiryczno‑opisowy, którego celem jest analiza roli i świadomości prawnej w ochronie konsumentów w zakresie usług turystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem świadomości prawnej wśród konsumentów mieszkających na terenie Krakowa. Aby odpowiedzieć na postawioną tezę badawczą – czy konsumenci usług turystycznych z Krakowa wykazują znajomość prawa w zakresie ochrony konsumenta, przeprowadzono kwestionariusz ankietowy w postaci internetowego
formularza, który został skierowanego do konsumentów usług turystycznych mieszkających na terenie miasta Kraków. Z przeprowadzonych badań wynika, że jedynie 2% ankietowanych uważa, że wiedza Krakowian na temat praw konsumenta jest
wystarczająca, a 43% respondentów nie zna instytucji zajmujących się ochroną praw konsumenta. Wyniki te wskazują na pilną potrzebę zwiększenia działań edukacyjnych i informacyjnych w zakresie praw konsumenckich w turystyce.
Bibliografia
Borucka‑Arctowa, M., Świadomość prawna społeczeństwa polskiego, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny rok XLII – zeszyt 1, 1980, s.153–158.
Dziadkiewicz, M., Ochrona konsumentów usług turystycznych przed niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem usługi, Akademia Wychowania Fizycznego w Katowicach, 2012.
Główny Urząd Statystyczny, Turystyka w województwie małopolskim w latach 2022 i 2023, GUS, Kraków, 2024.
Hendel, M., Konsument w Turystyce w obliczu współczesnych zjawisk i trendów w sferze konsumpcji, Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083–8611 Nr 379, 2019, s.46–52.
Jagielska, M., Podgórski, K., Sługocka‑Krupa, E., O dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych względem Skarbu Państwa z tytułu wadliwego wdrożenia dyrektywy konsumenckiej (wybrane problemy na przykładzie art. 7 dyrektywy 90/314, Dochodzenie roszczeń konsumenckich red. Jagielska 2020 wyd. 1.
Janocha, M., Ochrona praw konsumenta będącego stroną umowy o imprezę turystyczną, Studia z Zakresu Prawa, Administracji i Zarządzania, 2013, Tom 4.
Jedlińska, M., Model zachowań konsumenckich na rynku usług turystycznych, Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu Nr 1095, 2005.
Kita, S., Świadomość konsumencka jako aspekt świadomości społecznej Socjologiczne studium przypadku na przykładzie studentów nauk humanistycznych, Uniwersytet Śląski w Katowicach, 2008.
Konsument na wakacjach. Raport TNS dla UOKiK, 2016.
Mączka, J., Prawo produktem? O reklamie prawa i świadomości prawnej, Katedra Socjologii Prawa, Uniwersytet Jagielloński, 2012.
Mikosz, Ł., Ochrona praw konsumentów imprez turystycznych – zagrożenia i problemy, Debiuty Naukowe Studentów Wyższej Szkoły Bankowej 2021, nr 21, s.13–30.
Mularczyk, K., Miś, G., Miś, M., Wybrane instytucje rozstrzygające spory konsumenckie na drodze polubownej, Kwartalnik ADR, Nr 3(15)/2011.
Naoumowa, S., „Świadomość prawna” w socjologicznej teorii prawa Adama Podgóreckiego, Zeszyty Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II 67 (2024), nr 3 (267).
Sztumski, J. (1995). Wstęp do metod i technik badań społecznych. Wydawnictwo Śląskie, Katowice.
United Nations World Tourism Organization, The changing face of tourism, Expert paper, UNWTO, 2021.
UOKiK, Usługi turystyczne – poradnik dla konsumentów, Warszawa, 2010.
Wanat‑Połeć, E., Sordyl, G., Wzmocnienie ochrony konsumentów niewypłaconych touroperatorów w Polsce a koncepcja utworzenia Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego, Annales Universitatis Mariae Curie‑Skłodowska Lublin – Polonia, Vol. XLIX 4,
, s.634–646.
Zawistowska, H., Wpływ internetu na kształtowanie się modelu prawnej ochrony konsumentów usług turystycznych, Dynamika przemian rynku turystycznego, WSTiJO, SET, Warszawa, 2014.
Akty prawne:
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych, zmieniająca rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz uchylająca dyrektywę Rady 90/314/EWG).
Konwencja o ujednoliceniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego z dnia 28 maja 1999r. w Montrealu (Konwencja Montrealska).
Ustawa z dn. 29 sierpnia 1990 r. o usługach turystycznych (Dz.U. 1997 Nr 133 poz. 884).
Ustawa o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (Dz.U. poz. 2361), z dnia 24 listopada 2017 r.
Ustawa z dn. 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz.U. 1964, Nr 16, poz. 93).
Ustawa z dnia 6 września 2001r. O transporcie drogowym (Dz.U.2001 Nr 125 poz. 1371).
Ustawa z dnia 15 listopada 1984r. Prawo przewozowe (Dz.U. 1984 Nr 53 poz. 272).
Ustawa z dnia 24 sierpnia 2001 o czasie pracy kierowców.
Ustawa z dnia 3 lipca 2002r. O prawie lotniczym (Dz.U. 2002 Nr 130 poz. 1112).
Rozporządzenie (WE) nr 889/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 maja 2002 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu wypadków lotniczych.
TSUE wyrok z 21 grudnia 2021 r., w sprawie C-263/20.
Netografia:
https://www.rynek‑lotniczy.pl/wiadomosci/sita‑wyjasnia‑jak‑gina‑bagaze-5899.html [dostęp na 10.07.2025r.]
https://orzeczenia.przemysl.sr.gov.pl/content/I$0020C$00201879$002f19/154020100000503_I_C_001879_2019_Uz_2020-11-27_001 [dostęp na 10.07.2025]
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Studia Geographica
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
Złożenie artykułu do druku oznacza wyrażenie zgody na bezpłatne (tj. bez honorariów autorskich) przeniesienie autorskich praw majątkowych na Wydawcę i zezwolenie na wydanie pracy w postaci drukowanej w dowolnej liczbie egzemplarzy oraz zamieszczenie jej w postaci otwartego dostępu na stronie internetowej czasopisma, w bibliotekach cyfrowych oraz innych cyfrowych platformach wydawniczych, z którymi Wydawca zawarł lub zawrze stosowne porozumienie o udostępnianiu. W przypadku artykułów wieloautorskich przyjmuje się, że autor zgłaszający pracę („correspondingauthor”) ma pełnomocnictwo do reprezentowania pozostałych współautorów w tym zakresie. Autorzy są proszeni o podpisanie stosownego oświadczenia w tej sprawie.
